วิธีเล่น หมากล้อม หรือ โกะ

วิธีเล่น หมากล้อม หรือ โกะ  เหมือนที่เคยกล่าวไปนะครับ โกะ คือ หมากกระดานชนิดหนึ่ง มีต้นกำเนิดจากจีน เมื่อประมาณ 3000 – 4000 ปีมาแล้ว ตามภาษาจีนนั้น จะเรียกว่า “เหวยฉี (Wei Qi)” โดยทั่วไปแล้วเป็นที่เข้าใจในหมู่คนจีนว่า โกะ คือศิลปะแขนงหนึ่งใน ศิลปะจำนวน 4 แขนง ของจีนที่สืบทอด มาแต่โบราณ อันได้แก่ การดีดพิณ การเดินหมากกระดาน การเขียนพู่กัน และการวาดรูป ซึ่งหมากกระดานในที่นี้ หมายถึง โกะ นั้นเอง

วิธีเล่น หมากล้อม หรือ โกะ กติกา ของหมากล้อม หรือ โกะ

1.ทัง 2 ฝ่าย จะวางหมากที่จุดตัดใด ก็ได้บนกระดาน แต่ต้องไม่ทับจุดที่มีหมากของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งวางอยู่ก่อนแล้ว

2.เมื่อวางหมากแล้ว หมากจะไม่มีการเดินเลื่อนเหมือนหมากรุก เมื่อวางหมากจุดใดแล้ว จะไม่สามารถเคลื่อนไป จุดอื่นได้เป็นอันขาด ยกเว้นหมากถูกจับกิน จะต้องเป็นเชลยของฝ่ายตรงข้ามทันที

3.ผู้เล่นทั้ง 2 ฝ่าย ต้องพยายามใช้หมากของตนเอง ล้อมพื้นที่ว่างให้ได้มากกว่าคู่ต่อสู้

4.นับคะแนนตัดสิน โดยนับว่าฝ่ายใด ล้อมพื้นที่ว่างได้มากกว่า จะเป็นฝ่าย ชนะ

     กติกา ในการเริ่มเกม

  • กระดานจะต้องว่างเปล่าเมื่อเริ่มเกม (ยกเว้นในเกมต่อหมาก{Handicap game})
  • ฝ่ายดำจะได้เป็นฝ่ายวางหมากก่อน วางที่จุดตัดใดก็ได้บนกระดาน เมื่อฝ่ายดำวางแล้ว จะเป็นตาเดินของฝ่ายขาว ผลัดกันไปอย่างนี้ ทุกตา ตาละ 1 เม็ด
  • เมื่อวางหมากลงไปแล้ว หมากที่วาง จะไม่มีการเดินเลื่อนเหมือนหมากฮอสหรือหมากรุก วางแล้วจะขยับไปไหนไม่ได้ ยกเว้นหมากจะถูกคู่ต่อสู้จับกิน จะต้องเป็นหมากเชลยของฝ่ายตรงข้าม (จะอธิบายเรื่องการจับกินอย่างละเอียดในหัวข้อต่อไป)
  • ฝ่ายดำ ได้เดินหมากก่อน ถือว่าเป็นฝ่ายได้เปรียบ เพราะฉะนั้น จึงต้องมีแต้มต่อ เพื่อชดเชยความเสียเปรียบของฝ่ายขาวที่ให้ดำเดินก่อน โดยฝ่ายขาวจะได้คะแนนฟรี ๆ ไปจำนวนหนึ่ง เราเรียกคะแนนจำนวนนี้ว่า “แต้มต่อ (Komi)” ซึ่งปัจจุบันกำหนดมาตรฐานสำหรับกระดาน 19×19 ไว้ที่ 5.5 คะแนน แต้มต่อนี้จะนำไปบวกให้กับคะแนนสุทธิของฝ่ายขาวเมื่อจบเกม (แต้มต่อนี้ทั้ง 2 ฝ่ายสามารถตกลงกันก่อนเริ่มเกมได้ว่าจะให้แต้มต่อเท่าไร โดยมากนิยมกำหนดแต้มต่อให้มีเศษ 0.5 คะแนน เพื่อป้องกันการเสมอ)

     วิธีเล่น และจุดประสงค์ของ หมากล้อม (โกะ)

  • จุดประสงค์ของโกะ : ใช้หมากของตน ล้อมพื้นที่ว่างบนกระดาน ให้ได้ดินแดนของตนมากกว่าคู่ต่อสู้                      
  • กระดานโกะ มาตรฐานคือขนาด 19×19 จะมีเส้นแนวตั้ง 19 เส้น และแนวนอน 19 เส้น เกิดเป็นจุดตัด 361 จุดบนกระดาน ( กระดานขนาด 19×19 หมายถึง มีด้านละ 19 เส้น ไม่ใช้ 19 ช่อง)
  • ผู้เล่น จะแบ่งเป็น 2 ฝ่ายคือฝ่ายขาวและฝ่ายดำ ฝ่ายขาวจะได้เม็ดหมากสีขาว และฝ่ายดำจะได้สีดำ
  • เม็ดหมาก ของทั้ง 2 ฝ่าย จะต้องเดินบนกึ่งกลางจุดตัด ที่เกิดจากเส้นบนกระดานตัดกัน ผู้เล่นทั้ง 2 ฝ่ายสามารถวางหมาก บนจุดตัดใด ๆ ก็ได้ บนกระดาน
  • วิธีเล่น : ใช้หมากของตน ล้อมพื้นที่ว่างให้ได้มากกว่าคู่ต่อสู้
  • การติดสินเกม : นับดินแดน ที่แต่ละฝ่ายล้อมได้ ใครได้ดินแดนมากกว่าเป็นผู้ชนะ
      กติกา การจับกินหมากล้อม

เมื่อกลุ่มหมากของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ถูกล้อมโดยหมากของฝ่ายตรงข้าม อย่างประชิดตัวทุกด้าน และไม่มีช่องว่างภายในเหลือ ไม่ว่าจะที่กลางกระดาน ขอบข้างกระดาน หรือมุมกระดาน กลุ่มหมากนั้น ก็ถือว่าถูกจับกิน ตาย ต้องเก็บออกจากกระดาน แล้วนำไปเป็นหมากเชลยฝ่ายที่จับกินได้ ดูตัวอย่างแล้ว จะเข้าใจยิ่งขึ้น

1.ในตัวอย่างรูปนี้ ขาว 1 เม็ด ถูกดำปิดล้อมเอาไว้ทั้งหมด 3 ด้านแล้ว

  • ดำได้ ปิดล้อมขาวไว้ 3 ด้านแล้ว
  • เมื่อดำวางหมากที่ 1 ซึ่งปิดล้อมขาวอย่างประชิดตัวทุกด้าน ไม่เหลือช่องว่างภายใน ขาว 1 เม็ดที่ถูกล้อม จะตาย
  • เมื่อขาว 1 เม็ดถูกจับกิน จะต้องถูกเก็บออกจากกระดาน เป็นหมากเชลยของฝ่ายดำ แสดงไว้ดังรูป (หมากเชลย จะมีผลต่อการนับคะแนน จะอธิบายท้ายบท)

2.ในตัวอย่างนี้ คล้ายกับตัวอย่างที่แล้ว แต่ตัวอย่างนี้ แสดงการจับกิน ที่ขอบริมกระดาน

  • ดำได้ ปิดล้อมขาวไว้ 2 ด้าน
  • เมื่อดำวางหมากที่ 1 ซึ่งปิดล้อมขาวอย่างประชิดตัวทุกด้าน ไม่เหลือช่องว่างภายใน ขาว 1 เม็ดที่ถูกล้อม จะตาย (ที่ริมขอบกระดาน ถือเป็นกำแพงธรรมชาติ ดำจึงปิดล้อมเพียง 3 ด้าน ก็สามารถจับกินขาวได้)
  • เมื่อดำวางหมากที่ดำ 1 แล้ว ทำให้ขาว 1 เม็ดถูกจับกิน จึงต้องเก็บออกจากกระดานเป็นเชลยของดำ 1 2 3

3.ตัวอย่างนี้ เป็นการจับกินที่มุมกระดาน

  • ดำได้ ปิดล้อมขาวไว้เพียงด้านเดียวเท่านั้น
  • เมื่อดำวางหมากที่ 1 ซึ่งปิดล้อมขาวอย่างประชิดตัวทุกด้าน ไม่เหลือช่องว่างภายใน ขาว 1 เม็ดที่ถูกล้อม จะตาย (ที่มุมกระดาน มีขอบกระดานเป็นกำแพงธรรมชาติให้ถึง 2 ด้าน ดำจึงปิดล้อมเพียง 2 ด้าน ก็สามารถจับกินขาวได้)
  • เมื่อดำวางหมากที่ดำ 1 แล้ว ทำให้ขาว 1 เม็ดถูกจับกิน จึงต้องเก็บออกจากกระดานเป็นเชลยของดำ

4.การจับกินกลุ่มหมากที่เป็นกลุ่ม ติดกันหลายเม็ด

  • ดำปิดล้อมขาวไว้ทุกด้าน เหลือเพียงด้านเดียว ดำก็สามารถจับขาวกินได้
  • เมื่อดำวางหมากที่ 1 ซึ่งปิดล้อมขาวอย่างประชิดตัวทุกด้าน ไม่เหลือช่องว่างภายใน ขาวทั้งกลุ่มที่ถูกล้อม จะตายทั้งหมด
  • เมื่อดำวางหมากที่ดำ 1 แล้ว ทำให้กลุ่มขาวถูกจับกิน จึงต้องเก็บออกจากกระดานเป็นเชลยของดำ แสดงไว้ดังภาพ

5.เป็นการแสดงการจับกิน โดยขาววางหมากขาว 1 จับกินดำทั้งกลุ่ม 6 เม็ด ดำทั้งหมดต้องถูกนำออกจากกระดาน เป็นเชลยของขาว

6.มื่อขาวเล่นที่ขาว 1 ซึ่งปิดล้อมดำหมดทุกด้าน แต่ ดำยังไม่ตาย เพราะเหลือช่องว่างภายในอีก 1 จุด ขาวต้องเล่นปิดช่องว่างภายใน ให้หมดทุกจุด จึงสามารถจับกินดำได้ กลุ่มดำในรูปนี้จึงยังไม่ตาย แต่มันก็ไม่มีทางรอดแล้ว ในท้ายที่สุดตอนจบเกม ดำกลุ่มนี้ก็ต้องเป็นเชลยของฝ่ายขาว (จะอธิบายละเอียด ในหัวข้อ กติกาหมากเป็นหมากตาย)

7.แม้ว่ากลุ่มของดำ จะเลี้ยวมาชนขอบกระดานถึง 2 ด้าน แต่ขาวก็สามารถจับกินดำได้ ด้วยการล้อมไม่ให้เหลือช่องว่างภายใน ดำก็จะตาย จะเห็นว่ากลุ่มดำชนขอบกระดาน 2 ด้าน ซึ่งทั้ง 2 ด้านนั้นขาวไม่ต้องใช้หมากไปล้อมดำ ก็ถือว่าปิดล้อมได้แล้ว ขอบกระดานจึงถือเป็นกำแพงธรรมชาติ

8.สถานการณ์นี้ ขาวก็สามารถจับกินดำได้เช่นกัน โดยการเดินที่ขาว 1 …เพราะดำทั้งกลุ่ม ถูกปิดล้อม โดยไม่มีช่องว่างภายในเหลือแม้แต่จุดเดียว จึงทำให้ขาวจับดำทั้งกลุ่มกินได้ด้วยการเดินที่ขาว 1

เมื่อฝ่ายใด วางหมากที่สามารถจับกินฝ่ายตรงข้ามในตาเล่นครั้งต่อไปได้ ผู้เล่นฝ่ายนั้น ต้องกล่าวคำว่า “อะตาริ (Atari)” ซึ่งคล้ายกับเตือนฝ่ายตรงข้ามว่า “ในตาต่อไป ผมสามารถจับหมากคุณกินได้นะ” การกล่าวอะตารินี้ ไม่เชิงบังคับเป็นกฎว่าต้องกล่าว แต่เป็นการแสดงมารยาทของนักเล่นโกะ ที่จะไม่พยายามเอาชนะคู่ต่อสู้ ด้วยการฉวยโอกาสจากความเผอเรอของเขา เพราะโกะเป็นเกมกีฬาของสุภาพชนและปัญญาชน ที่แข่งขันกันด้วยปัญญา ไม่ใช้ฉกฉวยโอกาสหาช่องเอาชนะ

By ASIA99

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *